Tác động truyền dẫn của tỉ giá hối đoái đến lạm phát tại Việt Nam

Bài nghiên cứu sử dụng phương pháp ngang giá sức mua theo đề xuất của Hooper và Mann (1989), phân tích tác động truyền dẫn tỉ giá hối đoái đến lạm phát của Việt Nam theo kênh tác động trực tiếp thông qua giá hàng nhập khẩu. Phương pháp đồng liên kết của Johasen và mô hình hiệu chỉnh sai số của Engle và Granger được sử dụng để kiểm tra mức truyền dẫn tỉ giá hối đoái vào lạm phát của Việt Nam trong giai đoạn 1992 – 2012. Kết quả nghiên cứu cho thấy tỉ giá hối đoái thực sự có ảnh hưởng lớn đến lạm phát của Việt Nam. Cụ thể, trong ngắn hạn truyền dẫn tỉ giá hối đoái đến lạm phát là không hoàn toàn, nếu tỉ giá hối đoái tăng 1% thì tỷ lệ lạm phát được dự đoán sẽ tăng 0,35% và trong dài hạn thì truyền dẫn tỉ giá hối đoái đến lạm phát là hoàn toàn ở mức độ rất cao, nếu tỉ giá hối đoái tăng 1% thì tỷ lệ lạm phát sẽ tăng 1,3%.

Từ khóa: Lạm phát, truyền dẫn tỉ giá hối đoái, mô hình hiệu chỉnh sai số.

Vấn đề nghiên cứu

Kết quả nghiên cứu trong khuôn khổ dự án “Hỗ trợ nâng cao năng lực tham mưu, thanh tra và giám sát kimh tế vĩ mô” của Uỷ ban Kimh tế Quốc hội năm 2013 cho thấy tỉ giá hối đoái có ảnh hưởng lớn đến tăng trưởng xuất khẩu của Việt Nam. Trong khi đó, VND có xu hướng tăng giá trị thực ngày càng mạnh trong những năm gần đây, cán cân thương mại của Việt Nam thường xuyên thâm hụt lớn kéo dài, sức cạnh tranh của hàng Việt suy giảm. Đặc biệt là năm 2015, Việt Nam phải thực thi toàn bộ Hiệp định tự do thương mại ASEAN – Trung Quốc, nhiều dự báo Việt Nam sẽ phải đối mặt với dòng thác hàng từ Trung Quốc. Đồng thời, Việt Nam cũng đang đàm phán Hiệp định đối tác thương mại xuyên Thái Bình Dương (TBD).

Đáp lại những thách thức trên, có nên phá giá VND hay không? Là câu hỏi gây nhiều tranh luận. Bên cạnh những lợi ích mà đặc biệt là mở rộng xuất khẩu thì những lo ngại về tác động bất lợi của phá giá VND đến lạm phát, khả năng trả nợ, tình hình tài chính của các doanh nghiệp liên quan đến nợ nước ngoài là chính đáng, cần được xem xét.

Mục tiêu của bài nghiên cứu là tìm kiếm một bằng chứng thực nghiệm về ảnh hưởng của tác động tỉ giá hối đoái đến lạm phát của Việt Nam trong giai đoạn 1992 – 2012. Nghiên cứu sử dụng kiểm định đồng liên kết của Johasen và mô hình hiệu chỉnh sai số (VECM) với chuỗi số liệu từ quý I/1992 – IV/2012.

Khung phân tích

1. Cơ sở lý thuyết

1.1 Thuyết ngang giá sức mua (PPP)

Theo thuyết PPP, tỉ giá hối đoái danh nghĩa từ đồng tiền của hai quốc gia phải phản ánh sự khác nhau về giá cả của hai nước đó. Cụ thể, giả sử P là giá của một giỏ hàng ở Việt Nam tính bằng VND, P* là giá của một giỏ hàng ở Mỹ tính bằng USD và E là tỉ giá hối đoái danh nghĩa (số lượng VND mà một USD có thể mua được). Như vậy 1 USD có thể đổi được E đơn vị VND và có sức mua bằng 1/P*. Để sức mua của một USD ngang nhau ở 2 nước.

Ta có: 1/P* = E/P

Biến đổi phương trình trên, ta được: 1 = EP*/P hay E =P/P*

Logarit hai vế của phương trình này, ta có phần trăm thay đổi của tỉ giá hối đoái danh nghĩa đồng tiền giữa hai quốc gia đúng bằng chênh lệch phần trăm thay đổi của mức giá của hai quốc gia đó. Như vậy, nếu gọi \(\pi \), \({\pi ^*}\), \({E_t}\), \({E_{t + 1}}\) lần lượt là lạm phát trong nước, lạm phát nước ngoài, tỉ giá hối đoái hiện tại và tỉ giá hối đoái tương lai giữa hai nước, thì thuyết PPP có thể diễn tả như sau: \(\pi – \pi * = \frac{{{E_{t + 1}} – {E_t}}}{{{E_t}}}\)

Hàm ý then chốt của lý thuyết PPP là tỉ giá hối đoái danh nghĩa sẽ thay đổi nếu giá cả thay đổi, những nước có tốc độ lạm phát cao sẽ có xu hướng giảm giá đồng tiền. Ngoài ra, chúng ta nên lưu ý rằng lý thuyết này chỉ nói đến xu hướng chứ không phải cào bằng tuyệt đối các mức giá tương đối. Hàng rào thương mại, nhiều hàng hóa khó đem ra trao đổi, sở thích của người tiêu dùng thay đổi theo thời gian và chi phí chuyên chở dẫn đến giá cả được phân hóa đáng kể giữa các nước.

1 2 3 4Next page

Thuyết Nguyễn

- Giảng dạy Kinh tế lượng ứng dụng, PPNCKH - Chuyên gia phân tích dữ liệu với Stata - Dành hơn 15000 giờ nghiên cứu Kinh tế lượng ứng dụng - Đam mê nghiên cứu, học hỏi cái mới; - Làm việc độc lập & tự học cao.

Bài liên quan

Back to top button